Εισαγωγή

Η άρθρωση του ισχίου είναι μία σύνθετη φορτιζόμενη άρθρωση που μπορεί να προσβληθεί από  πλήθος παθολογιών. Παρακάτω παραθέτουμε τις συχνότερες παθήσεις του ισχίου, κάθε μία σε  ξεχωριστή ενότητα: ποια είναι τα αίτια, πώς εκδηλώνεται κλινικά και ποιες είναι οι συνήθεις θεραπευτικές επιλογές. Το κείμενο απευθύνεται σε ασθενείς και έχει σκοπό να ενημερώσει περιληπτικά, χωρίς να αντικαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική εκτίμηση.

 

Οστεοαρθρίτιδα του ισχίου (δείτε αναλυτικά τα αίτια, τη θεραπεία με συντηρητικά μέσα και με ελάχιστης επεμβατικότητας αρθροπλαστική ισχίου AMIS εδώ)

Αίτια: Φθορά του αρθρικού χόνδρου λόγω ηλικίας, μηχανικής καταπόνησης, προηγούμενων  ραυματισμών.

Κλινική εικόνα: Προοδευτικός πόνος στη βουβωνική χώρα, στον μηρό ή στους    γλουτούς, δυσκαμψία στην έναρξη της βάδισης και περιορισμός στις καθημερινές δραστηριότητες.

Θεραπεία: Συντηρητικά — φυσικοθεραπεία, απώλεια βάρους, αναλγητικά, ενέσεις (υαλουρονικό ή κορτικοστεροειδή). Σε προχωρημένα στάδια, η ολική αρθροπλαστική ισχίου προσφέρει σταθερή, μακροχρόνια λύση.

 

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Αίτια: Αυτοάνοση φλεγμονή του συνδετικού ιστού που προσβάλλει την άρθρωση.
Κλινική εικόνα: Πόνος, οίδημα, πρωινή δυσκαμψία και συμμετρική προσβολή άλλων αρθρώσεων. Η πορεία μπορεί να είναι προοδευτικά καταστροφική.
Θεραπεία: Συστηματική φαρμακευτική αγωγή (DMARDs, βιολογικά), φυσικοθεραπεία και, όταν υπάρχει σημαντική καταστροφή, χειρουργικές παρεμβάσεις ή αρθροπλαστική.

 

Μηροκοτυλιαία πρόσκρουση (Femoroacetabular Impingement – FAI)

Αίτια: Ανατομικές αποκλίσεις στο μορφότυπο της μηριαίας κεφαλής ή της κοτύλης (cam ή pincer) που προκαλούν επαναλαμβανόμενη πρόσκρουση.

Κλινική εικόνα: Άλγος στη βουβωνική χώρα κατά την κάμψη ή την περιστροφή του ισχίου, περιορισμός εύρους κίνησης, νεαρότεροι ασθενείς.

Θεραπεία: Συντηρητικά με φυσικοθεραπεία και τροποποίηση δραστηριοτήτων. Όταν τα συμπτώματα επιμένουν, αρθροσκοπική ή ανοιχτή χειρουργική διόρθωση των ανατομικών ανωμαλιών και συχνά θεραπεία του επιχεικίου χόνδρου  (labrum).

 

Ρήξη του επιχείλιου χόνδρου (labrum tear)

Αίτια: Συχνά συνοδεύει την FAI (μηρο – κοτυλιαία πρόσκρουση), τραυματισμούς ή χρόνια καταπόνηση.

Κλινική εικόνα: Τοπικός πόνος στη βουβωνική περιοχή, κλικ/κάψιμο, αίσθημα αστάθειας ή μπλοκαρίσματος της άρθρωσης.

Θεραπεία: Συντηρητική αγωγή, φυσικοθεραπεία, ενέσεις για ανακούφιση. Όταν προκαλεί επίμονα συμπτώματα, αρθροσκοπική αποκατάσταση ή αποκοπή/συρραφή του labrum.

 

Οστεονέκρωση (Άσηπτη νέκρωση) της κεφαλής του μηριαίου

Αίτια: Διαταραχή της αιμάτωσης της κεφαλής του μηριαίου — συνδέεται με κορτικοστεροειδή, αλκοόλ, τραυματισμό ή άγνωστες αιτίες.

Κλινική εικόνα: Αρχικά πόνος που επιδεινώνεται με δραστηριότητα και σταδιακή επιδείνωση έως κατάρρευση της κεφαλής.

Θεραπεία: Στα πρώιμα στάδια — περιορισμός φορτίου, φάρμακα, εγχύσεις, οστεοτομία ή “αποσυμπίεση’ με ελάχιστη τομή (“φρεζάρισμα” – core decompression). Σε προχωρημένα στάδια — ολική αρθροπλαστική.

 

Οστικό οίδημα της κεφαλής (bone marrow edema / transient bone marrow edema)

Αίτια: Μπορεί να είναι ιδιοπαθές (παροδικό οίδημα) ή δευτεροπαθές σε τραυματισμό, υπερφόρτιση ή αρχικά στάδια οστεονέκρωσης.

Κλινική εικόνα: Οξύς ή υποξύς πόνος χωρίς σαφή ακτινολογικά ευρήματα στις απλές ακτινογραφίες – η μαγνητική τομογραφία δείχνει οστικό οίδημα.

Θεραπεία: Συντηρητικά—αποφόρτιση, φυσικοθεραπεία, αντιφλεγμονώδη και σε κάποιες περιπτώσεις φαρμακευτικές θεραπείες ή παθητικές μέθοδοι αποφόρτισης. Παρακολούθηση με απεικονίσεις για αποκλεισμό οστεονέκρωσης.

 

Θυλακίτιδα & τενοντίτιδα (Greater trochanteric pain syndrome)

Αίτια: Φλεγμονή του θυλάκου ή των τενόντων γύρω από τον τροχαντήρα — συχνή σε δραστήριους ενήλικες και σε ασθενείς με αγγειακές/μηχανικές ανισορροπίες.

Κλινική εικόνα: Πόνος στο πλάι του ισχίου, επιδείνωση με τη χρήση του σκέλους, πόνος όταν ο ασθενής ξαπλώνει στο πλάι.

Θεραπεία: Ανάπαυση, φυσικοθεραπεία, τροποποίηση δραστηριοτήτων, τοπικές ενέσεις κορτικοστεροειδών ή PRP. Σπάνια χειρουργική αποσυμπίεση.

 

Τενοντίτιδα λαγονοψοίτη και ‘snapping hip’

Αίτια: Ερεθισμός του τένοντα του λαγονοψοίτη ή άλλων μαλακών μορίων που “γλιστρούν” πάνω από οστικές προεξοχές — μπορεί να σχετίζεται με υπερπροσπάθεια ή ανατομική προδιάθεση.

Κλινική εικόνα: ο ασθενής ακούει ή αισθάνεται ‘κλικ’ στην πρόσθια περιοχή του ισχίου, ενίοτε με πόνο κατά την κάμψη ή το τρέξιμο.

Θεραπεία: Συντηρητικά με φυσικοθεραπεία, διατάσεις και ενδυνάμωση. Σε επίμονη συμπτωματολογία, τοπικές ενέσεις ή, σπάνια, χειρουργική απελευθέρωση.

 

Αναπτυξιακή δυσπλασία της κοτύλης (Hip dysplasia)

Αίτια: Ανατομική ανεπάρκεια της κοτύλης που οδηγεί σε ελλιπή κάλυψη της μηριαίας κεφαλής — μπορεί να διαγνωσθεί κατά τη γέννηση ή να διαλάθει και να εμφανιστεί αργότερα.
Κλινική εικόνα: Άλγος, αίσθημα αστάθειας, πρώιμη εμφάνιση αρθρίτιδας σε νεότερους ασθενείς.
Θεραπεία: Συντηρητικά σε ήπια μορφή με φυσικοθεραπεία και παρακολούθηση. Χειρουργικές λύσεις περιλαμβάνουν οστεοτομίες της λεκάνης για βελτίωση της κάλυψης ή, σε προχωρημένη αρθρίτιδα, αρθροπλαστική.

Λοίμωξη (μικροβιακή) γύρω από πρόθεση (Periprosthetic joint infection) – δείτε περισσότερες λεπτομέρειες στην ενότητα αναθεώρηση αρθροπλαστικής ισχίου

Αίτια: Βακτηριακή λοίμωξη της άρθρωσης, είτε πρωτοπαθής είτε δευτεροπαθής σε ήδη τοποθετημένη πρόθεση.

Κλινική εικόνα: Οξύς ή πιο ήπιος πόνος, ερυθρότητα, οίδημα, πυρετός —  μπορεί να υπάρχουν διαταραχές στη λειτουργία της πρόθεσης.

Θεραπεία:  Σε σοβαρές ή χρόνια λοιμώξεις απαιτείται συχνά χειρουργική παρέμβαση (αφαίρεση πρόθεσης, στάδιο λήψης αντιβίωσης και επανατοποθέτηση – αναθεώρηση αρθροπλαστικής ισχίου σε δύο στάδια).

                    

Κατάγματα γύρω από το ισχίο – δείτε αναλυτικά εδώ

Αίτια: Πτώσεις σε ηλικιωμένους (σχετιζόμενα με οστεοπόρωση), ή υψηλής ενέργειας τραυματισμοί σε νεότερους.

Κλινική εικόνα: Έντονος πόνος μετά από τραυματισμό, αδυναμία φόρτισης του σκέλους, παραμορφωμένη θέση.

Θεραπεία: Χειρουργική αντιμετώπιση — οστεοσύνθεση ή αρθροπλαστική ανάλογα με τη θέση και τη βαρύτητα του κατάγματος. Έγκαιρη κινητοποίηση και πρόγραμμα αποκατάστασης.      

              

Σημείωση για την αξιολόγηση

Η σωστή διάγνωση απαιτεί λεπτομερή κλινική εξέταση και συχνά απεικονιστικές εξετάσεις (ακτινογραφία, αξονική ή μαγνητική τομογραφία). Κάθε πάθηση έχει διαφορετική πορεία και η επιλογή της θεραπείας πρέπει να εξατομικεύεται. Επικοινώνησε με τον εξειδικευμένο χειρουργό ισχίου για πλήρη εκτίμηση και εξατομικευμένο θεραπευτικό πλάνο.

Συμπέρασμα

Οι παθήσεις του ισχίου έχουν ευρύ φάσμα αιτίων και εκδηλώσεων. Η έγκαιρη αναγνώριση και η στοχευμένη αντιμετώπιση από εξειδικευμένο ιατρό αυξάνουν σημαντικά τις πιθανότητες για καλή λειτουργική αποκατάσταση και ποιοτική ζωή.