Διατροχαντήριο κάταγμα ισχίου ονομάζεται το κάταγμα που εντοπίζεται στην άνω περιοχή του μηριαίου οστού, ανάμεσα στον μείζονα και τον ελάσσονα τροχαντήρα.
Οι τροχαντήρες είναι οστικές προεξοχές του μηριαίου, στις οποίες προσφύονται σημαντικοί μύες του ισχίου και του μηρού. Πρόκειται για έναν συχνό τύπο κατάγματος ισχίου, ιδιαίτερα σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας και συνήθως εμφανίζεται μετά από πτώση.
Συχνά προκαλεί έντονο πόνο, αδυναμία στήριξης στο τραυματισμένο πόδι και δυσκολία στη βάδιση. Για τον λόγο αυτό, χρειάζεται άμεση ορθοπεδική αξιολόγηση.
Η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση είναι σημαντική, ώστε να μειωθεί ο χρόνος ακινητοποίησης και να ξεκινήσει όσο το δυνατόν πιο γρήγορα η αποκατάσταση του ασθενούς.
Το διατροχαντήριο κάταγμα ισχίου προκαλείται συχνότερα μετά από πτώση, ακόμη και χαμηλής έντασης, όπως ένα στραβοπάτημα μέσα στο σπίτι. Αυτό συμβαίνει κυρίως σε ηλικιωμένους ασθενείς, στους οποίους τα οστά είναι πιο εύθραυστα λόγω οστεοπόρωσης.
Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο είναι:
Σε νεότερους ασθενείς, το διατροχαντήριο κάταγμα ισχίου συνήθως σχετίζεται με τροχαία ατυχήματα ή σοβαρές πτώσεις από ύψος. Επομένως, η αιτία μπορεί να διαφέρει σημαντικά ανάλογα με την ηλικία και τη γενική κατάσταση του ασθενούς.
Τα συμπτώματα του συγκεκριμένου κατάγματος εμφανίζονται συνήθως αμέσως μετά τον τραυματισμό. Η εικόνα είναι συχνά χαρακτηριστική, ενώ σε ηλικιωμένους ασθενείς, ακόμη και ο πόνος στο ισχίο μετά από μια φαινομενικά απλή πτώση πρέπει να αξιολογείται άμεσα.
Συχνά συμπτώματα είναι:
Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων βοηθάει, ώστε να επιβεβαιωθεί η διάγνωση και να ξεκινήσει η κατάλληλη αντιμετώπιση χωρίς καθυστέρηση.
Η διάγνωση ξεκινά με τη λήψη του ιστορικού και την κλινική εξέταση από τον ορθοπεδικό.
Ο γιατρός αξιολογεί τον τρόπο που έγινε ο τραυματισμός, τα συμπτώματα, τη δυνατότητα φόρτισης του ποδιού και τη θέση του άκρου. Σε πολλές περιπτώσεις, η κλινική εικόνα είναι αρκετά ενδεικτική, ειδικά όταν έχει προηγηθεί πτώση και ο ασθενής δεν μπορεί να περπατήσει.
Η επιβεβαίωση γίνεται με ακτινογραφία ισχίου και λεκάνης καθώς τις περισσότερες φορές είναι αρκετή για να φανεί το διατροχαντήριο κάταγμα ισχίου και να καθοριστεί ο τύπος του.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, όταν το κάταγμα δεν είναι εμφανές ή υπάρχει υποψία για πιο λεπτή ρωγμή, μπορεί να χρειαστεί αξονική ή μαγνητική τομογραφία.
Σε κάθε περίπτωση ο απεικονιστικός έλεγχος βοηθά τον γιατρό να σχεδιάσει την κατάλληλη θεραπεία και να εκτιμήσει αν το κάταγμα είναι σταθερό ή ασταθές.
Η θεραπεία για το συγκεκριμένο κάταγμα είναι συνήθως χειρουργική.
Στόχος της επέμβασης είναι η ανάταξη του κατάγματος, δηλαδή η σωστή επαναφορά των οστικών τμημάτων στη θέση τους, και στη συνέχεια η σταθεροποίησή τους.
Με αυτόν τον τρόπο, επιδιώκεται η ταχύτερη κινητοποίηση του ασθενούς και η αποφυγή των επιπλοκών που μπορεί να προκαλέσει η παρατεταμένη κατάκλιση.
Η χειρουργική αντιμετώπιση γίνεται συνήθως με οστεοσύνθεση. Η σταθεροποίηση μπορεί να πραγματοποιηθεί με πλάκες και βίδες. Ο ενδομυελικός ήλος τοποθετείται μέσα στο οστό και συγκρατεί το κάταγμα στη σωστή θέση.
Τέλος, η επιλογή της τεχνικής εξαρτάται από τον τύπο και τη βαρύτητα του κατάγματος, την ηλικία του ασθενούς, την ποιότητα του οστού και τη συνολική κατάσταση της υγείας του.
Η αποκατάσταση μετά από διατροχαντήριο κάταγμα ισχίου ξεκινά όσο το δυνατόν νωρίτερα, πάντα σύμφωνα με τις οδηγίες του ορθοπεδικού και της ιατρικής ομάδας. Στόχος είναι ο ασθενής να κινητοποιηθεί γρήγορα και με ασφάλεια, ώστε να μειωθούν οι κίνδυνοι από την ακινησία και να επανέλθει σταδιακά στην καθημερινότητά του.
Η πρώτη κινητοποίηση μπορεί να περιλαμβάνει κάθισμα στο κρεβάτι ή σε πολυθρόνα και στη συνέχεια βάδιση με περιπατητήρα ή πατερίτσες. Ο βαθμός φόρτισης του ποδιού εξαρτάται από τη σταθερότητα του κατάγματος, το είδος της επέμβασης και τη γενική κατάσταση του ασθενούς.
Επιπλέον, η φυσικοθεραπεία παίζει σημαντικό ρόλο, καθώς βοηθά στη βελτίωση της μυϊκής δύναμης, της ισορροπίας και της βάδισης. Η πλήρης αποκατάσταση χρειάζεται χρόνο και διαφέρει από ασθενή σε ασθενή.
Το διατροχαντήριο κάταγμα ισχίου δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένας απλός τραυματισμός, ειδικά στους ηλικιωμένους. Η παρατεταμένη ακινησία μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά τον οργανισμό και να αυξήσει τον κίνδυνο επιπλοκών, όπως θρομβώσεις, αναπνευστικά προβλήματα και γενική αποδυνάμωση. Για αυτό, η έγκαιρη χειρουργική αποκατάσταση και η γρήγορη κινητοποίηση αποτελούν βασικούς στόχους της θεραπείας.
Η σωστή αντιμετώπιση προϋποθέτει άμεση διάγνωση, κατάλληλη επιλογή χειρουργικής τεχνικής και οργανωμένο πρόγραμμα αποκατάστασης. Παράλληλα, είναι σημαντικό να αξιολογούνται και οι παράγοντες που οδήγησαν στο κάταγμα, όπως η οστεοπόρωση, η μυϊκή αδυναμία ή τα προβλήματα ισορροπίας.
Με αυτόν τον τρόπο, μειώνεται ο κίνδυνος νέων πτώσεων και ο ασθενής επιστρέφει με μεγαλύτερη ασφάλεια στις καθημερινές του δραστηριότητες.
Εάν μετά από πτώση εμφανιστούν έντονος πόνος στο ισχίο, αδυναμία βάδισης ή δυσκολία στήριξης του ποδιού, απαιτείται άμεση ορθοπεδική αξιολόγηση.
Το διατροχαντήριο κάταγμα ισχίου χρειάζεται έγκαιρη διάγνωση, κατάλληλη χειρουργική αντιμετώπιση και οργανωμένο πρόγραμμα αποκατάστασης, ώστε ο ασθενής να κινητοποιηθεί με ασφάλεια το συντομότερο δυνατό.
Επικοινωνήστε με τον Δρ. Στέφανο Κουτσοστάθη, MD, PhD, Ορθοπεδικό Χειρουργό με εξειδίκευση στις επεμβάσεις ισχίου, για εξατομικευμένη αξιολόγηση και επιλογή της κατάλληλης θεραπείας, ανάλογα με τον τύπο του κατάγματος και τη γενική κατάσταση του ασθενούς.
